Geçtiğimiz sezon tarihinde ilk kez yer aldığı BEKO Basketbol Ligi'nde play-off'a kalan ve ortaya koyduğu performansla taraflı tarafsız herkesin beğenisini kazanan OLİN Edirne Basketbol Takımı'nın başarısının mimarı olan sarı-yeşillilerin tecrübeli ve başarılı antrenörü Gökhan Taştimur, basketbol felsefesini TÜBAD.org.tr okurlarıyla paylaştı.

Basketbolun hayatıma girdiği günden bugüne kadar belirli birkaç dönem dışında bakış açımda çok fazla bir değişimin gerçekleştiğini söylemem pek mümkün değil.. İlk olarak antrenörlüğün tadını aldığım Eczacıbaşı günlerinden başlamam doğru olur sanırım. Tabii ki Eczacıbaşı ile Mehmet Baturalp ismini yan yana koymadan edemeyiz. Batur Abi’ nin basketbol anlayışının temelinde yatan unsurlar bizim bugün uyguladığımız hücum felsefesinin de temelini oluşturmaktadır. Her antrenman en az 15-20 defa oyunculara topun mutlaka alçak postta uzuna indirilmesi gerektiğini söyleyişi hala kulaklarımdadır.

Bu sürecin arkasından 1985'ten sonra yurtdışında katıldığım Boby Knight seminerleri bu oyunun ne kadar basit bir temele oturduğunu; saha içi disiplin, tekrar ve prensiplerin uygulanmasına dayandığını gösteriyordu. Antrenman temposunun yüksekliği, antrenman içindeki devamlılık ve düzen ve bunun yanında basit ve tekrara dayalı sistem bir antrenör olarak kafamdaki kurgunun tanımıydı diyebilirim.

Tüm bu çerçevenin nihai halini alışı ise 1990'larla birlikte Aydın Örs ve basketbol felsefesinin Efes Pilsen ile sahaya konulması oldu. Efes Pilsen hepimizi gururlandıran Koraç Kupasını alırken diğer tüm takımlarla arasındaki en büyük fark yaptığı savunma olmuştur. Efes Pilsen Koraç Kupası şampiyonu oldu; çünkü diğer tüm takımlardan daha iyi savunma yapıyordu. Bunun yanında hücumda da daha organ,ze ve topu paylaşarak oynuyordu.

O günlerden bu güne kadar basketbol felsefemin artık oturmuş olduğunu ve bu güne kadar da çok fazla değiştirmeden taşımış olduğumu söyleyebilirim. Bu gün geldiğimiz noktada geçen sezon takımımın kamuoyu tarafından başarılı olarak değerlendirildiği performansı yakalamış olmasının temelinde bu savunma isteği, arzusu ve her bir bireyin dava adamı olması yatıyordu. Savunma yapmayı istemek ve bundan keyif alarak oynamak başlangıç noktamızdır. Biz kesinlikle ama kesinlikle possession sayısını düşürmek gibi bir isteğe sahip değiliz. Oyuncularımızdan mutlaka yapmalarını istediğimiz şey her hücumdan sonra çok çabuk ve düzenli ( kendi adamını olabildiğince çabuk bularak) geri koşmalarını istemektir. Bunu başarabildiğimiz anda rakip takımı da sete set oynamaya mecbur hale getiririz. Bunu sonucunda yaptığımız istekli ve sert savunma ile birlikte rakibin topu kullanma süresi artar. Bizde hücumda mümkün olduğu kadar topu paylaşarak ve doğru şut seçimini arayarak oynadığımız için genelde maç skorları göreli olarak düşük olabilir. Doğrusu ben zaten hiçbir antrenörün possesion sayısın düşürmek gibi bir lüksü olmayacağını düşünüyorum.

Tüm bu çerçevenin nasıl geliştiğini ortaya koyduktan sonra teknik olarak savunma ve hücum prensiplerinden de bahsedebiliriz diye düşünüyorum;

SAVUNMA:

1. Savunma sahamızı mutlaka hayali bir çizgi ile ortadan ikiye böleriz. Bu noktadan sonra da topun bulunduğu yere göre savunmamızı top tarafı ve yardım tarafı olarak ayırırız.

2. Top tarafı savunmasında en önemli prensip; topu savunan oyuncunun  toplu oyuncuya yaptığı baskıdır. Mutlaka dribbling yapan oyuncu rahatsız edilmeli ve sahayı görmesi engellenecek şekilde topa baskı yapılmalıdır. Toplu oyuncu hayali çizginin hangi tarafına geçtiyse baskı ile onu orada tutar ve mümkün olduğu kadar en büyü yardımcımız olan kenar ve dip çizgilere süreriz.

Dribbling yapan hiçbir oyuncunun ortaya girmesine izin vermez, onu mutlaka baseline a doğru süreriz.

3. Eğer toplu oyuncu dribbling haline değilse mutlaka eskrim müdafası dediğmiz savunmayı uygularız. Savunmacı stance de ortayı kapatacak pozisyonda ve bir eli  yukarıda şutu engelleyecek biçimde oyuncuya hamle yapıp geri çekilecektir, eller havada ve mutlaka hareket edecektir. Eğer yukarıdaki el sabit kalırsa  bu sadece sutöre çemberi görmesi için bir yol gösterici olacaktır. Bunu kesinlikle istemeyiz. Stance pozisyonunu kesinlike bozmayız çünkü dribbling başladığında ona reaksiyon verebilmek için doğru savunma pozisyonunda oturuyor olunmalıdır.

4. Top tarafındaki topsuz oyuncu savunması mutlaka 1 pas mesafesindeyse deny ediyor olmalıdır. Agresif bir biçimde top aldırmama savunması yapılmalıdır. Ancak backdoor yememek için önemli bir savunma fundamentalinin öğretilmesi gereklidir. Buna göre deny eden oyuncu mutlaka top ile savunduğu oyuncu arasında kalmalıdır. Sadece eli, o kulvarda  pası kesek şekilde uzanmalıdır. Eğer ayakları pas kanalına çıkarsa; bu pozisyon backdooru kaçınılmaz kılar.

5. Hiçbir oyuncu   top çalmak için hamle yapmaz. Bu sadece vücut dengemizi bozup geçilmemize neden olacaktır. Topun üzerinde ve 1 pas mesafede hep çok agresifiz !! Ama hiç top çalmak için hamle yapıp dengemizi bozmayız.

6. Hayali çizginin diğer tarafındaki oyuncular yardım tarafıdır. Bu oyuncular topun ve hücum oyuncularının uzaklığına göre yardım yapmak için yaklaşırlar. Burada oyunculara 1 pas – 2 pas mesafesi gib bir ölçüt koyarak savunma rotasyonu için hazır olmalarını isteriz. Temel prensip top tarafın da savunmayı 3’ e 5 hale getirmektir. Her bir savunma pozisyonunda istediğimiz şey 5 oyuncunun da savunma içine dahil olmasıdır. Paylaşımla kastettiğimiz şey tam anlamıyla budur.

7. P&R savunmasında bir tek prensibimiz vardır. Sahanın neresinde olursa olsun sert show up ve recover yaparız. Screen yapan oyuncunun savunması mutlaka toplu oyuncuyu durduracak şekilde mümkün olduğu kadar dikey biçimde topa hamle yapar. Toplu oyuncuyu durdurduktan ve onun savunmacısının yetiştiğini gördükten sonra en çabuk şekilde kendi adamına geri döner. Adamına geri dönerken pas kanalını kapatacak biçimde mutlaka elleri havada olmalıdır. Bu sırada toplu oyuncunun savunması, mutlaka screen in üzerinden geçmeye çalışmalı, olabildiğince çabuk kendi adamına geri dönmelidir. Burada en önemli faktör oyuncuların iletişim çinde olmalarıdır. Yardım tarafı oyuncuları pozisyonlarına göre screen den sonra devrilen yada açılan oyun cuya rotasyon yapar ve recover yapan oyuncuya zaman kazandırırlar.

8. Bütün bu prensiplerin gerçekleşmesini sağlayacak tek koşul oyuncuların istek ve gayretidir. Aksi taktirde bu yazılanlar teoriden ibaret sloganlar olarak kağıt üzerinde kalacaktır.

OFFENSE:

1. Doğru şut seçimini bulmak ve topu paylaşmak hücumda temel hedefimizdir.

2. Hücumdaki en önemli prensip topun mutlaka içeri ye, low posttaki uzuna inmesidir. Mümkün olduğu kadar oyunun   low posttan kurulmasını isteriz.

3. Low Post oyuncusu mutlaka üretken olmalıdır. Topun her indiği pozisyon sadece kendisi için bir skor opsiyonu kesinlikle değildir. Savunmanın pozisyonuna göre içeriden dışarıya pas atabilmesi ve sahayı görmesi esastır.

4. Hücumdaki oyuncu pozisyonlarımızın yerleşimi kesindir. Hücumda topun dışındaki 4 oyuncunun spacing i çok önemlidir. Oyuncular yaratıcılıklarını bu yerleşimin içinde kaldıkları 1x1 ve 2x2 pozisyonlarda kullanmalıdır.

5. Uygun fastbreak pozisyonu varsa (1x0 – 2x0 – 3x1 vs.) mutlaka kullanılacaktır. Ancak doğru seçilmemiş acele atışlar hiçbir şekilde istenmez.

6. Oynanan set hücumlarındaki kat zamanlaması, screen açıları, low postta topun alındığı yer (spacing) gibi detaylar asıl belirleyicidir.

7. UNUTMA !! Ne en az yaptığın kadar, nasıl yaptığın da önemlidir.

8. Hem ofens hem de savunmada başarıyı getiren temel unsur tekrardır. Karşılaşabileceğimiz her bir durumla ilgili detayları tekrar tekrar çalışırız… BİZ ÇALIŞIRIZ !!!

Bütün bu teknik detayların hepsi başarıyı arzulayan beraber hareket etmekten zevk alan, paylaşımcı bir grup dava adamına sahip olduğumuz sürece bir anlam ve etkinlik kazanacaktır. Burada da en önemli unsur doğru takım kimyasını yaratabilmekten geçer.  O yüzden kadromuzu kurduğumuz ilk günden başlayarak  paylaşmayı bilen, hedefe odaklanan oyuncuları bulmaya çalışırız. Bireysel istatistiki veriler hiçbir zaman önceliğimiz olmamıştır. Bu nokta kesinlikle yukarıdaki bütün teknik detaylardan daha değerlidir.

Gökhan TAŞTİMUR